Heb ik een bouwvergunning nodig?

Wie bouwvergunning zegt, denkt aan een architect. Anno 2020 is dit gelukkig niet helemaal waar. Er zijn 2 soorten vergunningen – eentje met en eentje zonder architect. En dan heb je ook nog eens een melding. Maar welke heb jij nu nodig?

Welke vergunning heb ik nodig?

Dat hangt volledig af van welke werken je wilt uitvoeren en in welke gemeente je woont. Je moet altijd naar het omgevingsloket in je eigen gemeente gaan om uitsluitsel te krijgen. Gelukkig zijn er wel een paar vuistregels waarop je je kan baseren:

Je hebt een stedenbouwkundige vergunning -en dus ook architect- nodig, als:

– Je structurele werken wil uitvoeren (extra verdieping, draagmuren vervangen,…)

– Je je woning wil uitbreiden met meer dan 40m² incl. bestaande, aangebouwde gebouwen.

– Je je woning wil herbestemmen (bv. van woning naar handelspand).

– Je je woning wil opsplitsen (bv. van een grote woning naar appartement A en B).

Kortom, de grotere, structurele werken hebben een stedenbouwkundige vergunning nodig. Dit zijn dan ook de werken die grotere budgetten eisen. Je architect zal je hier met raad en daad bijstaan en het vergunningsdossier indienen bij de gemeente.

Anderzijds -en nu wordt het interessant- kan je als bouwheer ook renoveren zonder een architect in te schakelen. Je bent dan als bouwheer zelf verantwoordelijk voor de aanvraag van je vergunning of melding. Dit kan je zelf online indienen via het snelinvoerloket (vereenvoudigde versie van het omgevingsloket). Deze aanvraag noemt ‘kleine werken op en rond een gebouw.’

Vergunning/melding zonder architect

Bij deze aanvraag gelden uiteraard ook enkele vuistregels. Je kan als bouwheer zelf je vergunning aanvragen via het snelinvoerloket als:

– Je vrijstaande gebouwen van minder dan 40m² wil bijbouwen (bv. carport, garage, poolhouse,…)

– Je de woning wilt uitbreiden, met minder dan 40m², uitsluitend op het gelijkvloers, op voorwaarde dat je geen structurele openingen maakt (bv. een uitbouw voor extra keuken of leefruimte).

– Je lage constructies zoals een zwembad, zwemvijver, terras,… wilt aanleggen.

– Je aircotoestellen of zonnepanelen wilt installeren.

– Je binnenverbouwingen wilt doen, die enkel betrekking hebben op niet-dragende wanden.

– Je je ramen wilt vervangen, een dakraam wilt plaatsen, nieuwe gevelbekleding wilt plaatsen,…

Zoals je ziet, kan je ook veel zonder een architect in te schakelen. De moeilijkheidsgraad hier zit hem vaak in het feit dat kopers niet veel potentieel zien in oude woningen. Veelal zijn het veel kleine ruimtes -alias ‘kottekes’- achter elkaar en zien ze niet hoe ze de totale ruimte optimaal kunnen benutten.

Daarom is het aan te raden om je woning digitaal te (laten) ontwerpen, plannen te maken, kijken wat wel en niet kan,… Bovendien heb je deze plannen ook nodig om je vergunning of melding in te dienen. En het is gewoonweg ook fantastisch om een droombeeld te hebben om naartoe te werken…

2 soorten vergunningen = 2 soorten verbouwingen

In mijn ogen zijn er 2 verschillende verbouwingen:

  • Je koopt een oude woning, sloopt deze tot aan het maximum van de oppervlakteregel om nog van het voordelig renovatie BTW-tarief van 6% te kunnen genieten en schakelt een architect in die van dat oud krot een zo goed als nieuwbouwwoning maakt.
  • Of je koopt een oude woning die structureel nog in goede staat is, gaat creatief om met de bestaande indeling, je bespaart je grote, onvoorspelbare kosten (want die zijn er altijd bij verbouwingen) en geniet ook van de 6% regel. 

Bij het ene wordt je budget meer opgeslokt door de architect en de verbouwingen, bij het andere gaat er veel van je budget naar de aankoop van je woning (omdat je geen krot koopt om af te breken).Je zou bij de aankoop van je woning al moeten weten welke richting je hier op wil gaan, zodat je een juist budget kan vooropstellen.

Tips om te verbouwen zonder omgevingsvergunning

Heb je besloten je verbouwing zelf aan te pakken, zonder te raken aan de bestaande stabiliteit van je woning? Dan heb ik enkele tips voor je

– Zoek de dragende binnenwanden zodat je weet wat je zeker niét mag verwijderen. Nee, je mag er ook geen opening in maken, niet van 10cm en niet van 4m. Dragende wanden zijn meestal dikker dan 10cm en dragen je vloerbalken. Je kan ze ook herkennen als er op de verdieping op exact dezelfde locatie een muur staat. Ben je niet zeker? Raadpleeg een bouwexpert!

– Probeer je schouw te integreren in je ontwerp. De schoorsteen is vaak een dragend element in je woning, maar niet erg gewenst bij moderne architectuur. Zonder omgevingsvergunning mag je ze niet weghalen, dus probeer ze te integreren in je woning (bv. door ze te laten lopen in een ingebouwde kast) of als je een prachtig marmeren model hebt, fris ze op en maak er een blikvanger van.

– Is de huidige badkamer op het gelijkvloers? Hou ze dan ook daar. Als je de badkamer naar boven wilt verhuizen, kan ik je al bijna met zekerheid zeggen dat je je verdiepingsvloer zal moeten verstevigen, waarvoor je dan weer een omgevingsvergunning nodig hebt, want dan moet je ook laten controleren of je dragende muren/funderingen dit aankunnen. Ik weet niet wie het heeft uitgevonden om de badkamer bij de slaapkamers boven te integreren, maar een benedenexemplaar is bij ons juist een zegen met kleine kinderen!

– Vraag een plan van de bestaande woning op en als er geen meer bestaan, koop een meter en teken het zelf uit. Duid aan welke muren dragend zijn, waar je openingen zijn, welke ruimtes kan je vergroten,… Zonder plan heb je geen overzicht!

Hopelijk ben je iets wijzer geworden uit deze blog en ben je op tijd om al bij de aankoop van je woning stil te staan in welke mate jij wil renoveren, want je aankoopbudget is complementair aan je verbouwbudget!